است كه دربارهء جغرافى و عهدهء بلوكات و دهات و تعداد نفوس و علماء و رجال شهر يا ولايت خود شرحى نوشته يا رساله‌يى ترتيب داده براى او بفرستند ، و اين شروح و رساله‌ها دوازده مجلد ضخيم در كتابخانهء آن مرحوم موجود بوده است و پس از وفات او به كتابخانهء صنيع الدوله نقل شده و اكنون ده مجلد از آنها در كتابخانهء وزارت خارجه است . ما به همهء اين مجلدات دسترس نداشته و مراجعه نكرده‌ايم ليكن از روى قراين عديده يقين داريم كه شرحى كه صنيع الدوله راجع به حالت حاليهء سوادكوه و همچنان شرحى كه در باب علما و رجال در اواخر كتاب مىنويسد ، نقل از آن مجلدات است . 3 ) متن كتاب كه تحت عنوان « گفتار در تاريخ سوادكوه » شروع مىشود روى هم رفته خلاصهء مطالب تاريخ سيد ظهير الدين است حتى اشعار عربى و فارسى كه در ضمن مطالب به مناسبتى مىآورد اقتباس از كتاب مذكور است . سهوها و اشتباهاتى كه در تأليف سيد ظهير الدين هست و ما چند فقره از آنها را در سابق ذكر نموديم بدون تصرف و اصلاح نقل گرديده و همچنان جدول و فهرستى كه سيد ظهير براى قيد اسامى حكمرانان مازندران و مدت استيلاى هريك از آنها ترتيب داده و تا اندازه‌اى ارزش و اعتبار آن را بيان كرديم ، بدون تغيير اقتباس شده ، ليكن صنيع الدوله نمىخواهد كه خوانندگان كتاب او پى به اين نكته برده و بفهمند ، و بسيار سعى مىكند كه با طرز تعبير و برداشت مطلب بفهماند كه مطالب را از كتب متعددهء مختلفه تتبع و جمع‌آورى كرده و تحقيقات به عمل آورده است ، مثلا در جايى مىنويسد : « در تاريخ خواجهء مكرم خواجه على رويانى مسطور است . . » ظاهر اين برداشت اينست كه مشار اليه مطالب بعد از عبارات را مستقيما از كتاب مولاناى رويانى نقل مىكند ، در صورتى كه كتاب مولاناى مذكور مفقود است و عبارات فوق عينا از كتاب سيد ظهير اقتباس شده است .